Πρόγραμμα του διημέρου στην Κάνδανο στις 18-19 Σεπτεμβρίου 2021, για τους συγγραφείς, καλλιτέχνες και ευρύτερα τους πνευματικούς δημιουργούς του Σελίνου

                                 ΚΕΝΤΡΟ ΚΡΗΤΙΚΗΣ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑΣ

ΜΕ ΤΗΝ ΑΡΩΓΗ ΤΟΥ ΔΗΜΟΥ ΚΑΝΤΑΝΟΥ – ΣΕΛΙΝΟΥ

και

ΤΗ ΣΥΝΔΡΟΜΗ ΣΥΛΛΟΓΟΥ ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΩΝ ΣΕΛΙΝΟΥ

ΔΙΗΜΕΡΟ

Γνωριμία με τους συγγραφείς, τους καλλιτέχνες και ευρύτερα τους πνευματικούς δημιουργούς του Δήμου Καντάνου-Σελίνου και το έργο τους. Του Σελίνου των Αρμάτων και των Γραμμάτων.

Κάντανος, Σάββατο 18 και Κυριακή 19 Σεπτεμβρίου 2021

Αμφιθέατρο Εκδηλώσεων του Δήμου

Πρόσκληση

Το Κέντρο Κρητικής Λογοτεχνίας, συνεχίζοντας την προσπάθειά του να γνωρίσουμε τους συγγραφείς και γενικότερα τους πνευματικούς δημιουργούς και το έργο τους όλων των Δήμων της Κρήτης, οργανώνει, στην Κάντανο, στο αμφιθέατρο εκδηλώσεων του Δήμου Καντάνου-Σελίνου, στις 18 και 19 Σεπτεμβρίου 2021, με την αρωγή του Δήμου και τη συνδρομή του Συλλόγου Επιστημόνων Σελίνου, διήμερο με θέμα «Γνωριμία με τους συγγραφείς, τους καλλιτέχνες και ευρύτερα τους πνευματικούς δημιουργούς του Δήμου Καντάνου-Σελίνου» και σας προσκαλεί να το παρακολουθήσετε.

Πρόγραμμα

Σάββατο 18 Σεπτεμβρίου 2021

8.20 Προσέλευση και εγγραφή των συνέδρων

8.50 Δύο ριζίτικα από Σελινιώτες τραγουδιστές ριζίτικων τραγουδιών

9.00 Καλωσόρισμα από τον δήμαρχο Καντάνου-Σελίνου κ. Αντώνιο Περράκη

Καλωσόρισμα – χαιρετισμός από τον πρόεδρο του Συλλόγου Επιστημόνων Σελίνου κ. Λουκά Μπασιά

Χαιρετισμοί Αρχών και Φορέων

Καλωσόρισμα από τον πρόεδρο του Κέντρου Κρητικής Λογοτεχνίας. Γιατί αυτό το διήμερο

Α΄ ΣΥΝΕΔΡΙΑ

Προεδρείο: Αμαλία Κωτσάκη και Γρηγόρης Γεωργουδάκης

9.30 Μαρία Πατρελάκη, φιλόλογος, «Ο διαπρεπής ερευνητής, ο χαρισματικός δάσκαλος, ο ευαίσθητος ποιητής και ο συγγραφέας Νικόλαος Τωμαδάκης»

9.50 Αναστασία Μαλούκου, φιλόλογος, «Γνωριμία με το έργο του Σταμάτη Αποστολάκη και της Μάρως Δούκα»

10.10 Μαρία Ανδρεαδάκη-Βλαζάκη, διδάκτωρ Αρχαιολογίας,

επίτιμη γενική διευθύντρα Αρχαιοτήτων και Πολιτιστικής Κληρονομιάς του Υπουργείου Πολιτισμού, «Το συγγραφικό έργο της Μαρίας Κωνσταντουδάκη-Κιτρομηλίδη και του Σταύρου Μαδεράκη»

10.30 Νεκτάριος Νικολακάκης, ιστορικός, τουρκολόγος, διδάκτωρ Θεολογίας, Γνωριμία με το συγγραφικό έργο του Βασιλείου Τωμαδάκη και του Ευτυχίου Τωμαδάκη»

10.50 Ο λόγος στους δημιουργούς

11.10 – 11.30 Διάλειμμα

Β΄ ΣΥΝΕΔΡΙΑ

Προεδρείο: Σταμάτης Αποστολάκης και Κατερίνα Μπέη

11.30 Ευτύχιος Τωμαδάκης, καθηγητής του Πανεπιστημίου Αθηνών, «Γνωριμία με το έργο του Αριστείδη Κριάρη και του Παναγιώτη Κριάρη»

11.50 Αρχόντισσα Παπαδερού-Ναναδάκη, φιλόλογος, πρώην πρόεδρος της Ιστορικής, Λαογραφικής και Αρχαιολογικής Εταιρείας Κρήτης, «Γνωριμία με Το συγγραφικό έργο της Ισμήνης Κριάρη και του Γιάννη Μπιτσάκη»

12.10 Γρηγόρης Γεωργουδάκης, ιατρός, ποιητής, «Γνωριμία με το έργο Γεωργίου Λαζόπουλου, του Ετύχη Λαμπουσάκη και του Κώστα Αρχοντάκη»

12.30 Ιωάννα ( Νανά ) Χαλκιαδάκη, φιλόλογος, «Γνωριμία με το έργο της Αντωνίας Νταουντάκη-Ζεβόλη, του Γιάννη Τζεμανάκη, του Γεωργίου Σειστάκη και του Μιχάλη Μπασιά»

12.55 – 13.15 Ο λόγος στους δημιουργούς

Γ΄ ΣΥΝΕΔΡΙΑ

Προεδρείο: Ευτύχιος Τωμαδάκης και Μαρία Βλαζάκη

17.20 Βασίλης Χαρωνίτης, δάσκαλος, ποιητής, συγγραφέας, «Γνωριμία με το έργο του Ιωάννη Αναστασάκη, του Μιχάλη Γρηγοράκη, και του Γεωργίου Λουπάση»

17.45 Κώστας Ψαράκης, αρχαιολόγος, «Γνωριμία με το έργο των αγιογράφων Νικολάου Βλαχάκη, Κωνσταντίνου Βλαχάκη και του Βαγγέλη Μαρματάκη»

18.10 Μάρκος Περράκης, δικηγόρος, «Γνωριμία με το έργο της Αικατερίνης Περράκη, της Αρτέμιδος Περράκη, του Αρτέμιου Περράκη και του Στυλιανού Περράκη»

18.35 Μαρία Χατζηαποστόλου, διδάκτωρ Θεολογίας του Α. Π. Θ., «Γνωριμία με το συγγραφικό έργο και τη σκέψη των Αλέξανδρου Κ. Παπαδερού, Γεωργίου Παπατζανάκη και Αντωνίου Μπιτσάκη»

19.00 Λουκάς Μπασιάς, μαθηματικός, πολιτικός μηχανικός, «Γνωριμία με το συγγραφικό έργο του Βαγγέλη Γεωργιακάκη, του Μάνου Γεωργιακάκη, του Πολύδωρου Γεωργιακάκη, του Ιωάννη Παλλήκαρη, του Θεόδωρου Γεωργιακάκη και των Γιάννη Αλιφιέρη και Ευτύχη Κορκίδη»

19.30 Μιχάλης Μουντάκης, δάσκαλος, «Γνωριμία με το συγγραφικό έργο του Αλέξανδρου Κονταδά, του Θεόδωρου Μαθιουδάκη, του Νίκου Πυροβολάκη, του Γιάννη Παπατζανάκη, του Θεόδωρου Ηλιάκη και της Μαρίας Γρυφάκη»

20.00 – 20.30 Ο λόγος στους δημιουργούς

Κυριακή 19 Σεπτεμβρίου 2021

Δ΄ ΣΥΝΕΔΡΙΑ

Προεδρείο: Βασίλης Χαρωνίτης και Δέσποινα Διμέλλη

10.00 Μιχάλης Μπικάκης, μαθηματικός, «Γνωριμία με το συγγραφικό έργο του Ευτύχιου Παπαδοπετράκη και του Ανδρέα Πατεράκη»

10.20 Σταμάτης Αποστολάκης, δάσκαλος, λαογράφος, συγγραφέας, «Γνωριμία με το συγγραφικό έργο του Ιδομενέα Παπαγρηγοράκη, του Γιάννη Μαθιουδάκη και του Παναγιώτη Καμηλάκη»

10.50 Μανόλης Μανούτσογλου, κοσμήτορας της Σχολής Ορυκτών Πόρων του Πολυτεχνείου Κρήτης, «Γνωριμία με το συγγραφικό έργο του Ευτύχη Μπιτσάκη και του Γιάννη Ευτ. Μπιτσάκη»

11.10 Γιάννης Τωμαδάκης, φυσικός, «Γνωριμία με το συγγραφικό έργο του Γιάννη Σειραδάκη και του Γιάννη Κωστάκη»

11.30 Ο λόγος στους δημιουργούς

11.50 – 12.10 Διάλειμμα

Ε΄ ΣΥΝΕΔΡΙΑ

Προεδρείο: Μανόλης Μανούτσογλου και Αρχόντισσα Παπαδερού-Ναναδάκη

12.10 Δέσποινα Διμέλλη, αναπληρώτρια καθηγήτρια του Πολυτεχνείου Κρήτης, «Γνωριμία με το έργο της Αμαλίας Κωτσάκη και του Γιάννη Μαρκαντωνάκη»

12.30 Αμαλία Κωτσάκη, αναπληρώτρια καθηγήτρια του Πολυτεχνείου Κρήτης, «Γνωριμία με το έργο του Ηλία Παπαηλιάκη και της Αντωνίας Παπατζανάκη»

12.50 Μαρία Ρουσιάκη, δικηγόρος, «Γνωριμία με το συγγραφικό έργο του Τάκη Γεωργιακάκη, του Μιχάλη Γεωργιακάκη και του Ευτύχη Μακρυμανωλάκη»

13.10 Αντωνία Αρχοντάκη, φιλόλογος, «Γνωριμία με το συγγραφικό έργο του Παύλου Βαλάκη, του π. Στυλιανού Φρατζεσκάκη και της Αντωνίας ( Τόνιας ) Μποτονάκη»

13.30 Κώστας Μουτζούρης, φιλόλογος, «Γνωριμία με το συγγραφικό έργο του Νικολάου Αντ. Παπαδάκη, του Αντώνη Ξανθινάκη, του Νικολάου Κοντινάκη, του Νεκτάριου Νικολακάκη, του Ευάγγελου Δελάκη και του Νίκου Αποστολάκη»

14.00 Αυτοπαρουσίαση δημιουργών, οι οποίοι, ενδεχομένως, δεν έχουν περιληφθεί στο πρόγραμμα

14.20 Ο λόγος στους δημιουργούς

14.40 Δύο ριζίτικα από Σελινιώτες τραγουδιστές ριζίτικων τραγουδιών

14.50 Απολογισμός

15.00 ( Απο ) χαιρετισμοί

Σημείωση 1η

Θα θέλαμε οι συγγραφείς να προσφέρουν ένα αντίτυπο του βιβλίου ή των βιβλίων τους για τη βιβλιοθήκη του Κέντρου Κρητικής Λογοτεχνίας και ένα για τη βιβλιοθήκη του Δήμου Καντάνου-Σελίνου.

Σημείωση 2η

Παρακαλούμε τους συγγραφείς να προμηθεύσουν με τα βιβλία τους τα βιβλιοπωλεία του Δήμου Καντάνου-Σελίνου, για να τα έχουν προς διάθεση ( πώληση ) στο διήμερο.

Ενημέρωση σχετικά με τους δασικούς χάρτες στο νομό Χανίων

 Προκειμένου να διευκολυνθούν στην ενημέρωση τους όλοι όσοι ενδιαφέρονται για τους δασικούς χάρτες, τους πληροφορώ ότι:

1)Πατώντας την επόμενη επιλογή,  βλέπει ο ενδιαφερόμενος την ανάρτηση των δασικών χαρτών που έγινε τον Φεβρουάριο του 2021 στο νομό Χανίων  αλλά και σε άλλες περιοχές. 

 Ανάρτηση δασικών χαρτών

2)Πατώντας  την επόμενη επιλογή, βλέπει ο ενδιαφερόμενος τα υπόβαθρα των χαρτών για διάφορα έτη και συγκεκριμένα των ετών:

2015-2016

2007-2009

1945-1960

2010-2011

Ετσι μπορεί να συγκρίνει τα υπόβαθρα είτε με υπέρθεση, είτε με παράθεση

Σύγκριση υποβάθρων διαφόρων ετών

Αναλυτικότερα:

Εάν κάποιος θέλει να συγκρίνει την εμφάνιση ενός ακινήτου στον χάρτη του 1945-1960 και του 2015-2016 θα κάνει τα εξής:

 1)Θα κάνει μεγέθυνση στο μέρος που ενδιαφέρεται ώστε να το βλέπει καλά

2)Στο πάνω μέρος της οθόνης εκεί που γράφει σε πράσινο πλαίσιο Σύγκριση υποβάθρων, στο δίπλα κουτί που έχει τις χρονολογίες θα διαλέξει 1945-1960.

Εμφανίζονται οι χάρτες αυτής της περιόδου.

Θέλοντας να συγκρίνουμε με την περίοδο 2015-2016 πατάμε το πλαίσιο  

Σύγκριση υποβάθρων

Εμφανίζεται δίπλα  ένα πλαίσιο που γράφει πάνω 

Διαλέξτε άλλο ένα υπόβαθρο για να τα δείτε μαζί

Από κάτω σου δίνεται η δυνατότητα να επιλέξεις ότι θέλεις και στην περίπτωση που θέλουμε 2015-2016 επιλέγουμε αυτό.

Επίσης γράφει από κάτω Παράθεση  υπέρθεση

Εάν επιλέξω παράθεση βλέπω τις αεροφωτογραφίες των ετών 1945-1960 και 2015-2016 δίπλα δίπλα και μπορώ να συγκρίνω.

Εάν επιλέξω υπέρθεση βλέπω την μία αεροφωτογραφία πάνω στην άλλη. Μάλιστα στην μέση της αεροφωτογραφίας υπάρχει μια γραμμή που χωρίζει την αεροφωτογραφία σε δύο μέρη. Στο αριστερό μέρος φαίνεται πως ήταν το ακίνητο την περίοδο του 1945-1960 και στο δεξιό την περίοδο 2015-2016. Η γραμμή με τον κέρσορα μετακινείται δεξιά -αριστερά, και έτσι εύκολα βλέπω το ακίνητο στις δύο αυτές χρονολογικές περιόδους πως είναι. 

Λουκάς Μπασιάς

ΔΙΗΜΕΡΟ ΓΝΩΡΙΜΙΑΣ ΜΕ ΤΟΥΣ ΣΥΓΓΡΑΦΕΙΣ, ΤΟΥΣ ΚΑΛΛΙΤΕΧΝΕΣ ΚΑΙ ΕΥΡΥΤΕΡΑ ΤΟΥΣ ΠΝΕΥΜΑΤΙΚΟΥΣ ΔΗΜΙΟΥΡΓΟΥΣ ΤΟΥ ΔΗΜΟΥ ΚΑΝΤΑΝΟΥ-ΣΕΛΙΝΟΥ

Όπως έχει ήδη ανακοινωθεί, στις 18 και 19 Σεπτεμβρίου 2021, το Κέντρο Κρητικής Λογοτεχνίας, με την αρωγή του Δήμου Καντάνου - Σελίνου και τη συνδρομή του Συλλόγου Επιστημόνων Σελίνου, οργανώνει διήμερο στην Κάντανο , για τη γνωριμία με τους συγγραφείς, τους καλλιτέχνες και ευρύτερα τους πνευματικούς δημιουργούς του Δήμου Καντάνου-Σελίνου.

Προκειμένου να έχουμε τα ονόματα για όλους τους αναφερόμενους παραπάνω , ώστε να μην ξεχαστεί κανένας, παρακαλούμε να μας δώσετε πληροφορίες στα email:

1)του Προέδρου του Κέντρου Κρητικής Λογοτεχνίας kostasmoutzouris@hotmail.gr

η

2)του Προέδρου του Συλλόγου Επιστημόνων Σελίνου lukasbassias@gmail.com

ΣΧΕΤΙΚΑ ΜΕ ΤΑ ΤΟΠΩΝΥΜΙΑ ΤΟΥ ΟΡΕΙΝΟΥ ΟΓΚΟΥ ΤΗΣ ΣΕΛΙΝΙΩΤΙΚΗΣ ΜΑΔΑΡΑΣ, ΑΠΟ ΤΟΝ ΟΜΑΛΟ ΜΕΧΡΙ ΤΗ ΘΑΛΑΣΣΑ ΑΝΑΤΟΛΙΚΑ ΤΗΣ ΣΟΥΓΙΑΣ.

Σε δημοσίευμα του Συλλόγου Επιστημόνων Σελίνου που έγινε στις 22-1-2013 στην ιστοσελίδα (ακριβέστερα Blog) του συλλόγου που έχει διεύθυνση

http://sylepistselinou.blogspot.com/search?updated-max=2013-04-05T06:48:00-07:00&max-results=7&start=74&by-date=false

ανακοινώσαμε τα εξής:

«Τοπωνύμια περιοχής των χωριών Κουστογεράκου και Μονής Σελίνου

Σε ανάρτηση που έγινε στις 18-11-2010 επισημάναμε την αναγκαιότητα της καταγραφής των τοπωνυμίων σε διάφορα μέρη του Σελίνου.

Σήμερα μπορούμε να κάνουμε γνωστό ότι ολοκληρώθηκε η εργασία της καταγραφής των τοπωνυμίων σε μια περιοχή του Σελίνου και συγκεκριμένα στην περιοχή των χωριών Κουστογεράκου και Μονής.

Για την περιοχή του Κουστογεράκου, συνεργάστηκαν ο πρόεδρος του Πολιτιστικού Συλλόγου Κουστογεράκου Γιάννης Μυριζάκης, οι καταγόμενοι από την περιοχή αυτή και άριστοι γνώστες των διαφόρων τοποθεσιών Γιάννης Εμμ. Πατεράκης και Μιχάλης Εμμ. Γεντεκάκης και ο πρόεδρος του Συλλόγου επιστημόνων Σελίνου Λουκάς Μπασιάς.

Η περιοχή της καταγραφής εκτείνεται από τον Ομαλό μέχρι την θάλασσα (κοντά στην Τρυπητή και το Χαρέη) στις νότιες ακτές του Σελίνου.

Για την περιοχή της Μονής, που είναι πολύ μικρότερη, τα τοπωνύμια καταγράφηκαν από τον καταγόμενο από το χωριό αυτό Λουκά Μπασιά με την βοήθεια του Γιάννη Μετοχαράκη.

Για την περιοχή Λειβαδά είναι σε εξέλιξη η καταγραφή από άριστο γνώστη της περιοχής

Βεβαίως η εργασία που έχει ήδη γίνει θα μπορεί στο μέλλον να εμπλουτιστεί ακόμη περισσότερο και να γίνει η δέουσα επεξεργασία από τους αρμόδιους επιστήμονες.

Για άλλες περιοχές του Σελίνου ελπίζουμε και θα το επιδιώξουμε να βρεθούν οι κατάλληλοι άνθρωποι που με την βοήθεια όσων γνωρίζουν άριστα την κάθε περιοχή θα κάνουν τις σχετικές καταγραφές.»

Την ανακοίνωση συνόδευε και μία εικόνα από μια περιοχή της Μαδάρας με σημειωμένα πάνω αρκετά τοπωνύμια.

Την ίδια ανακοίνωση κάναμε και στην εφημερίδα Σελινιώτικα νέα στις 14-2-2013 με επίσης μία εικόνα, από την ευρύτερη περιοχή της Τρυπητής με σημειωμένα πάνω αρκετά τοπωνύμια.

Σημειώνεται ότι για το χωριό Λιβαδάς η καταγραφή έγινε από τον Δημήτριο Σειραδάκη, συνταξιούχο δάσκαλο, που από τα αρκετά και πολύ μεστά δημοσιεύματα του στο τοπικό τύπο φαίνεται πως γνωρίζει άριστα όλα όσα αφορούν την περιοχή της καταγωγής του.

Σκοπός μας βέβαια ήταν από την αρχή, να δοθούν στο κοινό, ώστε αφενός μεν να διασωθούν οι ονομασίες στις διάφορες περιοχές του ορεινού όγκου, και αφετέρου να μπορέσουν να κάνουν εργασίες πάνω σε αυτά όσοι ενδιαφέρονται , επιστήμονες και μη, π.χ. για ιστορικά θέματα, για θέματα που αφορούν την πανίδα και χλωρίδα, για τις παραδόσεις κτλ.

Μετά την γνωστοποίηση της ολοκλήρωσης της εργασίας αυτής δεχθήκαμε από πολλούς, συλλόγους και ιδιώτες, το αίτημα να τους δοθούν για να τα χρησιμοποιήσουν για όποιους λόγους ήθελαν. Τους εξηγήσαμε πως θεωρήσαμε σκόπιμο πριν τους δοθούν να γίνει συγγραφή ενός τεύχους από εμάς, με επεξηγήσεις για ένα σημαντικό αριθμό τοπωνυμίων. Στη συνέχεια όλα μαζί να παρουσιαστούν σε μια ημερίδα που θα διοργανώναμε.

Όμως το τεύχος αυτό, κυρίως λόγω των δυσμενών υγειονομικών συνθηκών που υπάρχουν, δεν ολοκληρώθηκε μέχρι σήμερα. Ούτε βέβαια λόγω των περιοριστικών μέτρων, μπορούμε να διοργανώσουμε ημερίδα σύντομα.

Παράλληλα όμως πληροφορηθήκαμε, ότι τώρα και λίγο καιρό παρουσιάζονται εργασίες πάνω στα τοπωνύμια της περιοχής που αναφέραμε, στην οποία περιοχή έγινε η εργασία μας, χωρίς να γνωρίζουμε βέβαια αν γίνεται χρήση η όχι αυτής.

Μετά τα παραπάνω, κάνουμε γνωστό πως όποιος ενδιαφέρεται να κάνει κάποια εργασία, μπορεί να μας ζητήσει και να λάβει το αρχείο με τα τοπωνύμια της περιοχής που καταγράφτηκαν, δηλαδή του ορεινού όγκου από λίγο νοτιότερα του Ομαλού και μέχρι την θάλασσα (κοντά στην Τρυπητή και το Χαρέη) στις νότιες ακτές του Σελίνου.

Είμαστε σίγουροι πως θα ακολουθήσει η αξιοποίηση τους, πράγμα που θα έχει σαν συνέπεια το καλό της περιοχής.

Βεβαίως μόλις οι συνθήκες το επιτρέψουν θα ολοκληρώσουμε αυτά που είχαμε σχεδιάσει, δηλαδή θα ολοκληρωθεί η συγγραφή ενός τεύχους με επεξηγήσεις , για ένα σημαντικό αριθμό τοπωνυμίων, και θα γίνει μια ημερίδα για να παρουσιαστούν στο ευρύ καινό.

Δίνουμε μόνο λίγες εικόνες από αυτά, για να γίνει αντιληπτό τι ακριβώς υπάρχει. Βεβαίως εφόσον γίνει μεγέθυνση σε κάθε περιοχή, η εικόνα που λαμβάνει ο ενδιαφερόμενος είναι καταπληκτική."

Σημειώνω ξανά τα μέλη της ομάδας που κάναμε την εργασία αυτή. 1) ο τότε πρόεδρος του Πολιτιστικού Συλλόγου Κουστογεράκου καθηγητής Γιάννης Μυριζάκης 2) ο Γιάννης Εμμ. Πατεράκης 3)ο Μιχάλης Εμμ. Γεντεκάκης και Λουκάς Μπασιάς Πρόεδρος του συλλόγου επιστημόνων Σελίνου.

 Λουκάς Μπασιάς

 ΒΙΒΛΙΟΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ

ΤΟ ΠΡΟΣΚΥΝΗΜΑ ΤΟΥ ΑΓΙΟΥ ΕΥΤΥΧΟΥΣ (ΕΥΤΥΧΙΟΥ)

στα Τσισκιανά Σελίνου

Πριν από λίγο καιρό κυκλοφόρησε ένα βιβλίο του Γιάννη Τζεμανάκη, συνταξιούχου εκπαιδευτικού, με τίτλο «Το προσκύνημα του Αγίου Ευτυχούς (Ευτυχίου) στα Τσισκιανά Σελίνου».

Ο συγγραφέας κατάγεται από το χωριό αυτό και είναι γνωστό ότι τα τελευταία χρόνια πρωτοστάτησε στο να γίνουν μεγάλης έκτασης εργασίες συντήρησης και διαμόρφωσης του περιβάλλοντος χώρου, στην εκκλησία του Αγίου Ευτυχίου, που γιορτάζει στις 24 Αυγούστου.

Στην αρχή του βιβλίου βρίσκουμε ένα κείμενο του μακαριστού μητροπολίτη Κισάμου και Σελίνου Ειρηναίου, καθώς και χαιρετισμό του σημερινού μητροπολίτη, του σεβασμιότατου κ. Αμφιλοχίου.

Στη συνέχεια ο συγγραφέας παρέχει τις αναγκαίες διευκρινίσεις σχετικά με το ποιο είναι το σωστό όνομα του Αγίου, που τιμάται στην εκκλησία αυτή. Για το θέμα αυτό παρουσιάζει τις διάφορες απόψεις και μαρτυρίες ( Φουρναράκης , Μαδεράκης, Σειστάκης) αλλά και του μακαριστού Μητροπολίτη Κισάμου και Σελίνου κυρού Ειρηναίου ο οποίος τον ομολογεί ως ναό του Αγίου Ευτυχούς. Στη συνέχεια καταγράφει και σημειώνει πως η εκκλησία τιμά 2 Αγίους με το όνομα Ευτυχής και 15 με το όνομα Ευτύχιος, τους οποίους και παραθέτει για να τους γνωρίσουμε. Ετσι μας κάνει γνωστό ότι το σωστό όνομα του Αγίου που τιμάται στις 24 Αυγούστου και επομένως σε αυτόν είναι αφιερωμένος ο ιερός ναός στα Τσισκιανά, είναι του Αγίου μάρτυρος Ευτυχούς, μαθητού του Αγίου Ιωάννου του Θεολόγου και του Αγίου Αποστόλου Παύλου. Παράλληλα όμως γράφει: «Εξάλλου και σε ότι αφορά το όνομα «Ευτύχιος» η «Ευτυχής», θέλουμε να επισημάνουμε ότι η δύναμη του λάθους ή και της συνήθειας είναι, πολλές φορές ακατανίκητη. Στο Σέλινο ο Αγιος ακούγεται ως άγιος Ευτύχης αλλά και ως ‘Αγιος Ευτύχιος».

Σε ένα από τα κεφάλαια που ακολουθούν γίνεται αναφορά σε περιστατικά που προσκυνητές ζήτησαν και έλαβαν τη βοήθεια του Αγίου στην επίλυση σοβαρών προβλημάτων τους. Επίσης αναφέρεται και η θαυματουργική παρέμβαση του Αγίου σε διάφορες άλλες περιπτώσεις.

Σε άλλο σημείο του βιβλίου δίδονται πληροφορίες για την κατασκευή του ιερού ναού, καθώς και για τις παμπάλαιες τοιχογραφίες που υπάρχουν σε αυτόν.

Μέσα στις 140 σελίδες του εικονογραφημένου με έγχρωμες φωτογραφίες βιβλίου, υπάρχει ύλη για πολλά θέματα σχετικά με τον Άγιο και τον ιερό του ναό στα Τσισκιανά.

Ενα κεφάλαιο που εντυπωσιάζει αναφέρεται στις βαφτίσεις που έγιναν στο ναό αυτό . Όπως διαβάζουμε στο βιβλίο: «Ο αριθμός των βαπτίσεων που έχουν γίνει διαχρονικά στο ναό του Αγίου Ευτυχούς (Ευτυχίου), αναμφίβολα ξεπερνά κάποιες χιλιάδες που είναι αδύνατον να βρεθούν και να καταγραφούν». Για τις βαφτίσεις που τελέστηκαν, γίνεται παρουσίαση μερικών πολύ παλαιών σχετικών δημοσιευμάτων, αλλά και στοιχεία από το βιβλίο βαπτίσεων της Ενορίας Καμπανού (1971-1987) και Σκάφης (1971-2020), Ροδοβανίου , Σέμπρωνα και πλήθος προσωπικών μαρτυριών. Ετσι βρίσκουμε ένα μεγάλο πλήθος από άτομα που βαπτίστηκαν εκεί, τα περισσότερα των οποίων πήραν το όνομα Ευτύχιος η Ευτυχία.

Στο τελευταίο μέρος του βιβλίου υπάρχουν αρκετά στοιχεία από τη μεγάλη προσπάθεια που έγινε για τη συντήρηση και ανάπλαση του περιβάλλοντος χώρου του ιερού ναού, που τελικά μπόρεσε και ολοκληρώθηκε με επιτυχία.

Εγώ θυμάμαι από τότε που ήμουν μικρός, ότι το προσκύνημα του Αγίου Ευτυχίου, όπως το λέγαμε, ήταν ένα από τα κυριότερα στην επαρχία Σελίνου. Πλήθος από προσκυνητές πήγαιναν κάθε χρόνο στο πανηγύρι του Αγίου. Τον θεωρούσαμε Άγιο θαυματουργό, και γι αυτό οι περισσότερες οικογένειες της ευρύτερης περιοχής έδιναν το όνομα του σε παιδιά τους. Αυτό συνέβη και στην πολυμελή οικογένεια του πατέρα μου, που έδωσε το όνομα Ευτύχης και Ευτυχία σε 2 από τα παιδιά του.

Ο Γιάννης Τζεμανάκης, πέραν των όσων έκανε για να συντηρηθεί και αναμορφωθεί ο χώρος του ιερού ναού, έγραψε ένα πολύ ωραίο βιβλίο, σίγουρα καταβάλλοντας μεγάλο κόπο για να συγκεντρώσει τα στοιχεία που περιλαμβάνονται σε αυτό.

Σημειώνεται ότι οι εισπράξεις από την πώληση του βιβλίου διατίθενται για τη συντήρηση και ανάδειξη του ναού, όπως σαφώς αναγράφεται στις πρώτες σελίδες του βιβλίου.

Συγχαίρω τον συγγραφέα, που είναι και μέλος του Διοικητικού Συμβουλίου του Συλλόγου Επιστημόνων Σελίνου. Εύχομαι, χρησιμοποιώντας τις ιδιαίτερες ικανότητες του, να συνεχίσει να γράφει βιβλία που αφορούν την επαρχία μας, το Σέλινο, για την οποία τρέφει ξεχωριστό ενδιαφέρον και αγάπη.

Λουκάς Μπασιάς

Πρόεδρος του Συλλόγου Επιστημόνων Σελίνου

Αναβολή εκδήλωσης που είχε οριστεί να γίνει στην Κάνδανο στις 9-10 Απριλίου 2021.

 

Αναβολή εκδήλωσης που είχε οριστεί να γίνει στην Κάνδανο στις 9-10 Απριλίου 2021.

Δημοσιεύουμε την νέα τροποποιημένη ανακοίνωση

Γνωριμία με τους συγγραφείς, τους καλλιτέχνες και ευρύτερα τους πνευματικούς δημιουργούς του Δήμου Καντάνου-Σελίνου

ΚΕΝΤΡΟ ΚΡΗΤΙΚΗΣ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑΣ
ΑΡΩΓΗ ΤΟΥ ΔΗΜΟΥ ΚΑΝΤΑΝΟΥ-ΣΕΛΙΝΟΥ
ΣΥΝΔΡΟΜΗ ΤΟΥ ΣΥΛΛΟΓΟΥ ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΩΝ ΣΕΛΙΝΟΥ

Διήμερο 

Γνωριμία με τους συγγραφείς, καλλιτέχνες και ευρύτερα τους πνευματικούς δημιουργούς του Δήμου Καντάνου-Σελίνου

Κάντανος, Αίθουσα εκδηλώσεων του Δήμου Σάββατο 11 και Κυριακή 12 Σεπτεμβρίου 2021

Το Κέντρο Κρητικής Λογοτεχνίας, συνεχίζοντας την προσπάθειά του να γνωρίσουμε τους συγγραφείς και γενικότερα τους πνευματικούς δημιουργούς και το έργο τους όλων των Δήμων της Κρήτης, οργανώνει, στην Κάντανο, στη δημοτική αίθουσα εκδηλώσεων, το Σάββατο 11  και την Κυριακή 12 Σεπτεμβρίου  2021, με την αρωγή του Δήμου Καντάνου-Σελίνου και τη συνδρομή του Συλλόγου Επιστημόνων Σελίνου, διήμερο με θέμα « Γνωριμία με τους συγγραφείς, τους καλλιτέχνες και ευρύτερα τους πνευματικούς δημιουργούς του Δήμου Καντάνου-Σελίνου».

                                                    Χανιά 27 Ιανουαρίου 2020

ο πρόεδρος                                                                                             

Κώστας Μουτζούρης 


 η γραμματέας  
 Ελένη Κωβαίου

ΣΤΟ ΜΝΗΜΟΣΥΝΟ ΤΟΥ ΗΡΩΑ ΤΣΕΛΕΠΗ ΣΤΟΝ ΜΠΑΜΠΑΚΑΔΟ ΣΕΛΙΝΟΥ ΚΑΝΤΑΝΟΥ

 

Του Ευτύχη Κορκίδη

    « Στο (ν)τόπ’ αυτό απού πατείς, μια σπιθαμή, αν σκάψεις,  

      αίμα τση λεφτεριάς θα βγει, ήρωες θα ξεθάψεις »

     Αυτά τα λόγια, θα ταίριαζαν ίσως σ’ αυτόν εδώ τον ιστορικό  και αιματοβαμμένο και περίοπτο τόπο στον οικισμό Μπαμπακάδο, που βρισκόμαστε.

 Αρχίζοντας την αναφορά μου, δεν μπορώ να παραλείψω, ότι λίγα βήματα πίσω μου, γεννήθηκε και μεγάλωσε ο πατέρας του τέως Προέδρου της Δημοκρατίας Χρήστου Σαρτζετάκη, ο Αντώνιος, πριν μετοικίσει μόνιμα στην Θεσσαλονίκη.

     Μετά την επανάσταση  του Δασκαλογιάννη (1779-80) και μέχρι  την επανάσταση  του 1821, τα καμώματα των ασύδοτων και ανελέγκτων γενίτσαρων και γενιτσαροαγάδων, είναι απερίγραπτα σε όλο το νησί, αλλά ιδιαίτερα στην περιοχή του Σελίνου, όπου οι γενίτσαροι ανάγκασαν πολλούς χριστιανούς να αλλαξοπιστήσουν. Οι εξωμότες αυτοί παλιοί τιμαριούχοι οι περισσότεροι της Ενετοκρατίας…προκειμένου να διατηρήσουν τα προνόμια και τις ακίνητες περιουσίες τους έπρεπε και να αποδείξουν, ότι είναι πιστοί στο κοράνι, που μόλις ασπάστηκαν, διέπρατταν κατά των άλλοτε ομόθρησκών τους, απάνθρωπα εγκλήματα, που τα χαρακτηρίζονται από τα πιο άγρια του νησιού. Ο Καούρης του Αζωγυρέ, εξορμώντας από την γενιτσαροφωλιά του Σεράγιου της Καντάνου και περιτρέχοντας την επαρχία, άφησε ακόμη και μέχρι τις μέρες μας, ανεξίτηλες τις διηγήσεις των παλιότερων, με τα απάνθρωπα και πρωτοφανή σε αγριότητα, εγκλήματά του, κατά των χριστιανών.

      Αλλά και οι άλλοι γενίτσαροι της επαρχίας, δεν έμειναν πίσω, από παρόμοιες θηριωδίες. Οι Τρώδηδες, οι Τζινάληδες, οι Βεργέρηδες, οι Μεμέτηδες, οι Τζεβρέμηδες, οι Αργυράκηδες κα. εξωρμούσαν από τα χωριά τους και από τον Ορντά του Σεράγιου και αφού έπαιρναν και τα υπόλοιπα ανθρωπόμορφα τέρατα, από τον Ορντά του Κουφαλωτού, επέβαλαν τις ασύδοτες και ανεξέλεγκτες εγκληματικές πράξεις τους, κατά των χριστιανών. Αλλά και απ’ την μεριά τους οι χριστιανοί, βγήκαν στο κλαδί και δημιούργησαν ομάδες δράσης, με διάφορα ονόματα, τους Χαϊνηδες, τους Μπαταξήδες, τους Καλησπέρηδες, τους Γραμβουσιανούς αργότερα κ.α. και περνούσαν από μαχαίρι τους ανεξέλεγκτους γενίτσαρους. Οι γενίτσαροι εξορμούσαν, από τους ορντάδες τους λοιπόν, και οι κατατρεγμένοι χριστιανοί, εξορμούσαν κι’ αυτοί, από τα απάτητα φαράγγια και λιμέρια της Μαδάρας, της Ακονιζιάς, της Αχλάδας, του Φαραγγιού της Αγίας Ειρήνης με το ζωντανό και προστατευμένο καταφύγιο των Λακκοζωγραφιωτών, στα πολλά σπιτάκια και τους αφάνιζαν.  Ο Γιώργιακας,  ο ΘοδωροΜανώλης, ο Σαμαριανός ΚαλογεροΓιάννης, ο ΚορκιδοΓιώργης, ο ΜπασιαδΑντώνης, ο ΚουμοΙάκωβος, ο Γαλακτίωνας ο Ψαρομίληγκος και ο Παπαδογιάννης από τον Πελεκάνο, ο ΚατσιγαροΠαναγιώτης από την Σπίνα, ο ΠενταροΓιάννης, απ την Αγία Ειρήνη, ο Κλεινές απ’ την Σκάφη, ο Ντιγριντής, είναι μερικοί, μόνο απ’ αυτούς.

Κάτω από μια τέτοια κατακτητική καταπίεση, άπλωσε τα πλοκάμια της η Φιλική Εταιρεία, αριθμώντας μάλιστα εκατοντάδες μέλη, στην Κρήτη.      

Κάπως έτσι είχαν  τα πράγματα πριν  τον μεγάλο ξεσηκωμό του 1821, όχι μόνο στο Σέλινο, αλλά και σε ολόκληρο  το νησί και στον Ελλαδικό υπόδουλο κόσμο.

Με την ευνοϊκή συνθήκη του Κιουτσούκ Καϊναρτζή, μεταξύ της Ρωσίας και της Τουρκίας, όπου αναπτύχθηκε το εμπόριο και η ναυσιπλοΐα, οι Σφακιανοί εμπορευόμενοι πλοιοκτήτες είχαν 27 πλοία.

Ένα πλοίο, ιδιοκτησίας του Ανδ.  Κριαρά, με πλοίαρχο τον Μανούσο Δασκαλάκη και γραμματικό του τον αδελφό του Γεώργιο, που στο εξής θα τον αποκαλούμε, Τσελεπή, προσωνύμιο που του έδωσαν, εξ αιτίας του όμορφου και λεβεντογενούς αναστήματός του, βρέθηκαν στην Πόλη, όταν ο Αλ. Υψηλάντης εισέβαλε στην Μολδοβλαχία (14  Μαρτ. 1821).  

        Είχαν εμπορευτεί λάδι τυρί και σαπούνι, απ’ τα έσοδα των οποίων, είχαν προμηθευτεί μπαρουτόβολα, για τις ανάγκες της εκκολαπτόμενης επανάστασης, όταν ξέσπασαν άγριες σφαγές και κάθε είδους βιαιοπραγίες κατά των χριστιανών της Πόλης. Είχε απαγορευθεί κάθε κίνηση πλοίων και οι δύο αδελφοί ήταν εγκλωβισμένοι στον Κεράτιο κόλπο.

    Όσο περνούσαν οι μέρες, η αναταραχή στην Πόλη φούντωνε και παράλληλα μεγάλωνε και η αγωνία των αδελφών Δασκαλάκη, για την αμφίβολη τύχη τους. Ένα μεσημέρι όμως, μια ηλικιωμένη γυναίκα, με μοναχική περιβολή, τραβώντας απ’ το χέρι ένα νεαρό κορίτσι και με ένα οπλισμένο σωματοφύλακα, που τους συνόδευε, πλησίασε το καράβι και ρώτησε τους Σφακιανούς…..

   Από πού είστε καπεταναίοι; Από την Κρήτη.   Της απάντησαν.

  Κρητικιά  είμαι κι’ εγώ. Θα με πάρετε ως την Τήνο;

Και πως καημένη, που δεν μας αφήνουν  να φύγουμε ;Εγώ θα βρω τρόπο. Να ετοιμαστείτε και με το βράδιασμα…., θα αναχωρήσουμε … Και έφυγε.

Δεν είχε νυχτώσει ακόμη και μια βάρκα με στρατιωτική προστασία, πλησίασε το πλοίο, η μοναχή με το νεαρό κορίτσι επιβιβάστηκαν σ’ αυτό, έχοντας μαζί της και γραπτή άδεια, που επέτρεπαν στο πλοίο να ταξιδεύσει, όποτε ήθελαν.  Μετά από αρκετές ώρες ταξιδιού και καθώς είχαν ξανοιχτεί στο πέλαγος,  ρώτησαν την άγνωστη επιβάτισσα:

Ποια είσαι …..Και έχεις τόση επιρροή; « Είμαι απ’ τα Σφακιά !»    Απάντησε η καλόγρια.

   « Η κόρη του Δασκαλογιάννη η Μαρία, που έγδαραν ζωντανό οι Αγαρηνοί στο Ηράκλειο. Ο Βεζύρης με παρέδωσε στον δεφτερδάφη (αρχιλογιστή) του Κάστρου, για γυναίκα του και αυτός…. με έφερε εδώ στην Πόλη, όπου έγινε ανώτατος οικονομικός υπάλληλος του Σουλτάνου. Πριν 5 χρόνια πέθανε και πέθαναν και τα δυο παιδιά του. Έκτοτε με είχε, υπό την προστασία του, ο Μεγάλος διερμηνέας του Σουλτάνου, Μουρούζης, ο οποίος μου υπόγραψε και την άδεια να φύγουμε». Δεν είχε τελειώσει τα λόγια της η καλόγρια κι’ ο Τσελεπής και ο Μανούσος την αγκάλιασαν …..

- Είσαι η θεία μας η Μαρία ! ! Η αδελφή του πατέρα μας !! Και δεν γνωρίζαμε, ότι ζεις….!

        Βλέποντας την ομορφιά και την λεβεντιά του ανιψιού της στην συνέχεια, η Μαρία, του πρότεινε και αυτός δέχτηκε, να αρραβωνιαστεί την κόρη, που είχε μαζί της, την ΗΡΑΚΛΕΙΑ, όπως την έλεγαν, που ήταν ορφανή,  αλλά είχε ηγεμονική καταγωγή, από την οικογένεια των Καρατζάδων. Η κατ’ άλλους, ήταν η ίδια η κόρη του Μουρούζη.

Ο Τσελεπής, αφού αρραβωνιάστηκε την όμορφη Ηράκλεια, την άφησε με την θεία του στο μοσταστήρι της Τήνου και έφυγε.

     Η Μαρία Δασκαλογιάννη  ήταν ευκατάστατη και βοήθησε οικονομικά στην ανέγερση της εκκλ. της Παναγίας της Τήνου,, όμως χρηματοδότησε τον ανιψιό της  και το σωματοφύλακα της οικογένειας, Μαυσταφά Ναή, που ήταν ο κρυφοχριστιανός Νικ. Ρόκας από την Αττική και στρατολόγησαν Κρητικούς από την Σάμο και ήλθαν στην Κρήτη, να ενισχύσουν  τον αγώνα.

α. Όλους αυτούς λοιπόν, είκοσι τον αριθμό, παρέλαβε ο Τσελεπής και τους αποβίβασε στο Λουτρό.

    Μετά και από τις απανωτές επαναστατικές συσκέψεις, στα «Γλυκά νερά», στο «Λουτρό» κ.α. οι επαναστάτες της Κρήτης κατέληξαν  στην τελευταία στην Θυμιανή  Παναγιά στους Κομητάδες των Σφακιώ (29 Μαΐου1821), όπου οι 1500 συγκεντρωμένοι, αποφάσισαν την κήρυξη της επαναστάσεως στην Κρήτη, αναδεικνύοντας παράλληλα και τους αρχηγούς, που θα την καθοδηγούσαν, ανάμεσα των οποίων, ήταν και ο Τσελεπής.

 Αμέτρητα είναι τα επιτυχή στρατηγήματα του Τσελεπή στον Λούλο των Κεραμειών, στον  Κάμπο των Χανιώ, στην Μαλάξα, στο Θέρισσο και αλλού, τα αποτελέσματα των οποίων τόσο φόβο έσπειραν στους τούρκους, που ανησυχούσαν ακόμη και για την ασφάλειά τους μέσα στο κάστρο των Χανιώ. Πολλοί τον παρομοίαζαν, με αυτόν τον ίδιο τον Κολοκοτρώνη, όπου μάλιστα χωρίς να έχει διδαχτεί την πολεμική τέχνη, κατάφερνε καίρια κτυπήματα, στον οργανωμένο τουρκικό στρατό.   

    Αφ’ ότου δε κατέβηκε και ο Αφεντούλιεφ, διορισμένος από τον ίδιο τον Δημ. Υψηλάντη, όπου και ανέλαβε την ηγεσία του απελευθερωτικού αγώνα, ως Γενικός Έπαρχος Κρήτης (25 Οκτ1821). Στον Τσελεπή ανατέθηκε η ευθύνη, μαζί με τον επίσης Σφακιανό Αναγν. Παναγιώτου, της Επαρχίας Σελίνου και Κισσάμου.

     Μετά και τις νίκες των επαναστατών και κυρίως μετά και την επαναστατική πεποίθηση, που απόκτησαν οι επαναστάτες, με τις συνεχείς επιτυχίες, υπό την αρχηγία του Τσελεπή στην περιοχή  των Χανίων, ο Αφεντούλιεφ, διέταξε τον Τσελεπή με 1500 επαναστάτες να επιτεθεί και να λευτερώσει το Σέλινο, από τους αιμοσταγείς και γνωστούς, για την μαχητικότητα και αγριότητά τους, Σελινιώτες τούρκους.

   Με το άκουσμα της άφιξης του Τσελεπή στο Σέλινο, οι τούρκοι απανταχού της επαρχίας, μάζεψαν τα ζωντανά τους και τις πραμάτειες τους και κατέφυγαν στο κάστρο της Καντάνου, για να προστατευτούν. Παράλληλα ο ΤσισκοΒασίλης, με τα παλληκάρια του, ήδη βρισκόταν στην περιοχή της Καντάνου, αλλά δεν  άργησαν να παρουσιαστούν, ο Θερισιανός Βασ. Χάλης και ο Κεραμειανός Παπαντρέας, με τα παλληκάρια τους και έπιασαν μετερίζια στα Ρούματα, για να εμποδίσουν τυχόν βοήθεια των αποκλεισμένων τούρκων. Ο γενιτσαροαγάς Καούρης, από το ορμητήριό του, την Κάντανο, αφού στρατολόγησε, όσους μπορούσε, κράτησε άμυνα κατά του Τσελεπή, όμως γρήγορα υποχώρησε και καταδιωκόμενος στην περιοχή του Σταυρού και του Μπαμπακάδου, κλείστηκε με εκατό τούρκους στο πυργόσπιτο του Μπαμπακάδου.

    Όση όμως άμυνα και να προέβαλαν οι τούρκοι αυτοί, υπό τον αιμοσταγή Καούρη, υποχώρησαν και μόνο μια ομάδα από οκτώ απ’ αυτούς, που δεν μπόρεσαν να διαφύγουν κλείστηκαν μέσα σε ένα ζευγόσπιτο. Μέσα απ’ αυτό, όλη την διάρκεια της ημέρας πυροβολούσαν κατά των επιτιθεμένων επαναστατών, μέχρι, που το απόγευμα διακόσοι αγωνιστές, υπό τον Τσελεπή περικύκλωσαν το ζευγόσπιτο. Ο Τσελεπής μαζί με τους Π. Ντιγριντή, Ιωαν. Πεντάρη και Εμ. Πετράκη, ανέβηκαν στο χωμάτινο δώμα και προσπαθούσαν να ρίψουν στο εσωτερικό αναμμένα λαδωμένα πανιά και άλλες εύφλεκτες ύλες, προκειμένου να προκαλέσουν  στους αμυνομένους ασφυξία και να εξέλθουν.

   Ο Τσελεπής στην προσπάθειά του να διανοίξει με τον σπαθί του, μια τρύπα στο χωμάτινο δώμα, δέχτηκε μια σφαίρα την κατάλληλη στιγμή και όταν την είχε ολοκληρώσει, από τους αμυνομένους και τραυματίστηκε θανάσιμα. Ο απρόσμενος θάνατος του αρχηγού καταπλάκωσε τις καρδιές των επαναστατών. Έτρεξαν και τον σήκωσαν, για να μην τον σκυλεύσουν οι τούρκοι, και μαζί με άλλα 13 παλληκάρια από τα Σφακιά, που σκοτώθηκαν  στις επιθέσεις αυτές, ανάμεσά τους και ο γιος του ήρωα της Σάμου, ΧατζηΓιώργη Κελαϊδή του Μουριώτη, και αφού κατασκεύασαν φορεία, από χοντρά πλατανόξυλα και κλαδιά και πατανίες, για την μεταφορά των νεκρών  τους, αναχώρησαν, για τα Σφακιά. Οι οκτώ τούρκοι εκμεταλλευόμενοι την ησυχία, που ακολούθησε, εγκατέλειψαν το ζευγόσπιτο τα μεσάνυχτα.

Η λαϊκή μούσα κατέγραψε τον ηρωικό θάνατο του αρχηγού, όπου μεταξύ των άλλων αναφέρει :

« …………………………………………………….

 Τον γιαταγάνι του ’συρε το δώμα να τρυπήσει,

να τωνε ρίξει τη φωτιά, ούλους να τσοι κεντήσει.

Το Ζουναλάκι το μικρό του στέκει το τουφέκι,

Και στα καλά του ξάμωσε του Τσελεπή στον μπέτη.

Στον μπέτη του την ξάμωσε, στο στόμα του τη βάνει

Και τότες σας εφώναξε ο Τσελεπής «Αμάνι». ………………………………………………………..»

      Ο νεκρός αρχηγός μεταφέρθηκε και θάφτηκε στην εκκλησία της Παναγιάς στο Λουτρό, κάτω από ένα βαρύ πένθος, για την επαρχία και με την πάνδημη παρουσία, των συνεπαρχιωτών του και όχι μόνο, αλλά και αγωνιστών, από όλα τα επαναστατικά στρατόπεδα. Παράλληλα, δυο πλοία (ένα Γαλικό και ένα Αγγλικό) προσορμίστηκαν, στο Λουτρού και απέδωσαν με την παρουσία τους, τιμή στον Ήρωα, κατά των ώρα της κηδείας του.

    Μετά τον ηρωϊκό θάνατο του Τσελεπή, οι τούρκοι του Σελίνου, ξεχύθηκαν   στην επαρχία, πιο άγριοι και πιο απειλητικοί. Ο γενιτσαροαγάς Καούρης, αφάνιζε ολόκληρους οικισμούς, με πρωτοφανή αγριότητα. Η Σφαγή  των Ασφεντηλιανώ στην Σησαμιά του Αζωγυρέ, η μεγάλη σφαγή  του Κακοδικίου, ήταν μόνο δύο από τις θηριώδεις πράξεις του.

    Διάδοχος του Τσελεπή, αναδείχτηκε ο επίσης Σφακιανός Χατζηδάκης Νικηφόρος, όπου σε μια αιφνίδια αντεπίθεση πολιάρθμων τούρκων, υπό το εξαγριωμένο και ικανότατο αρχηγό τους, τον Καούρη, ανάγκασαν τους επαναστάτες να υποχωρήσουν και να εγκαταλείψουν τις θέσεις των ηττημένοι, στο Αργαστήρι Σελίνου. Ο Χατζηδάκης, δεν μπόρεσε να ακολουθήσει τους υποχωρούντας επαναστάτες, και αφού περικυκλώθηκε σε ερείπιο του συνοικισμού Σκουλουδιανά και στην θέση «στου Θόδωρη την Στέρνα», εξάντλησε όσα μπαρουτόβολα, είχε στην διάθεσή του, όρμησε εναντίον τους, διατρυπώντας με το σπαθί του, όσους τούρκους μπόρεσε. Ο λιθοβολισμός όμως, που ακολούθησε, του επέφερε στην συνέχεια και τον ηρωϊκό του θάνατο.

   Βαρύ το πλήγμα, για την επανάσταση και για την επαναστατική κοινωνία, ο ηρωϊκός θάνατος δυο Σφακιανών Αρχηγών και μάλιστα υπερασπιζόμενοι πεδία μαχών στο Σέλινο. Τον ήρωα Νικ.  Χατζηδάκη διαδέχτηκε ο επίσης Σφακιανός Παπαπωλάκης, για να καταλήξει τελικά η αρχηγική επαναστατική ευθύνη, του Σελίνου, τους περιβόητους και μαχητικούς Σελινιώτες, τον Ιάκωβο Κουμή από την Σπίνα και τον Τσισκάκη Φραγκιά (ΤσισκοΦραγκιά), από τον Βληθιά Σελίνου.

     Τα επόμενα δυο χρόνια ο ένας τούρκος πασάς, διαδέχονταν  τον άλλο, αφήνοντας στα πεδία των μαχών και των αψιμαχιών εκατόμβες νεκρών, από τους διψασμένους και ξεσηκωμένους χριστιανούς. Θα έλεγε κανείς ότι οι ώριμοι πια επαναστάτες, τόσο στον τακτικό πόλεμο, όσο και στον κλεφτοπόλεμο, που έτσι κι’ αλλιώς, ήταν το στοιχείο τους. Στις 21 του Μάη του 1823 καταφθάνει στην Κρήτη ο Εμ. Τομπάζης, σε αντικατάσταση του Αφεντούλιεφ. Επιτέθηκε στο Σέλινο και στην περιοχή της Καντάνου τις 30 του Μάη του 1823. Με την ουσιαστική και αποτελεσματική βοήθεια των οπλαρχηγών του Σελίνου με τον Ιάκ. Κουμή και τον ΤσισκοΦραγκιά και όχι μόνο, αλλά με πολλούς διακεκριμένους αρχηγούς της επαναστατημένης περιοχής των Χανιώ, αλλά και με τον πολέμαρχο Δημ. Καλλέργη τον Άστιγκα τον αδελφό του Αναγνώστη και άλλους, καταλάμβαναν την μια περιοχή μετά την άλλη μέχρι, που οι πολιορκούμενοι του κάστρου της Καντάνου, ήλθαν σε συνεννόηση μαζί του, προκειμένου να αποχωρήσουν, για τα Χανιά. Όμως ενώ ήταν σε εξέλιξη οι συνομιλίες, την νύχτα της 5^ης προς την 6^η του Ιούνη του 1823, οι πολιορκούμενοι, εγκατέλειψαν το κάστρο, κινούμενοι προς τα Χανιά. Οι οπλαρχηγοί κατηγόρησαν έντονα τον Τομπάζη, για την ανοχή του αυτή. Κυνήγησαν τους πορευομένους τούρκους και τους πρόφτασαν στον Σέμπρωνα, όπου σφαγιάστηκαν περί τους 1000, ενώ απ’τους επαναστάτες φονεύτηκαν 30. Οι σφαγές όμως την εποχή αυτή δεν είχαν τελειωμό σε όλο το νησί. Μετά και την πρώτη απελευθέρωση της Καντάνου (6-6-1823), ο Χουσεΐν πασάς εισέβαλε στο Σέλινο ένα χρόνο μετά (24 Απριλ. Του 1824) και πέρασε το χριστιανικό στοιχείο της επαρχίας, από φωτιά και σίδερο. Ακολούθησε η σφαγή του Λαφονησιού, όπου 600 γυναικόπαιδα και λίγοι υπερασπιστές των, σφαγιάστηκαν , από τους τούρκους, πάνω στο νησί, περιμένοντας πλοίο να τους μεταφέρει στην Ελλάδα.

        Όμως παρά τις σφαγές και ο άνισος αγώνας, κατά των τούρκων, οι επαναστάτες έκλεισαν τους κατακτητές στα κάστρα του νησιού…. Όσο όμως επαναστατικό αίμα κι’ αν χύθηκε, η Κρήτη θα εξαιρεθεί από το Πρωτόκολο του Λονδίνου, της 22ας Ιαν του 1830, που αναγνωρίζεται επίσημα η δημιουργία του Ελληνικού κράτους και παραδόθηκε στον Αιγύπτιο Πασά. Νέοι αγώνες, νέες επαναστάσεις, νέες περιπέτειες, νέες θυσίες περίμεναν ακόμη τους Κρητικούς, μέχρι να δουν τον τόπο τους λεύτερο.

 Η τελευταία πολιορκία της Καντάνου, που πραγματοποιήθηκε κάτω από την γιενιτσαρική διοίκηση του Σακήρ Πασά, συμμετείχαν και Σφακιανοί.

   Στον Ταγ/ρχης του Ελλ. Στρατού, υπό τον Βάσσο, Σφακιανό Μανουσογιαννάκη, έμπιτεύφθηκε  τα τέσσερα (4) ορεινά οβιδοβόλα, κι’ αυτός με την σειρά του, κάλεσε τον ξάδελφό του, τον Δασκαλάκη Γεώργιο (τον ΔασκαλοΓιώργη), απόγονο των Δασκαλογιάννηδω, με 70 Σφακιανούς να τα υπερασπίζουν και τα μετέφεραν εδώ στην περιοχή και στην θέση «του Δράκο ο πόρος».  Οι πρώτες βολές, κατατρομοκράτησαν τους υπερασπιστές του πύργου  και την νύκτα της 19^ης προς την 20η του Φλεβάρη του 1897, τον εγκατέλειψαν. Ξημερώματα της ίδια μέρας, ο  ΔασκαλοΓιώργης, έτρεξε και πέρασε πρώτος το κατώφλι του μισοκατεστραμμένου οχυρού, καρφώνοντας το μπαϊράκι του, σ’ αυτόν. Και το συμπωματικό της ιστορίας …! Δυο οπλαρχηγοί και απόγονοι της  ιστορικής οικογένειας Δασκαλογιάννη, ελευθέρωσαν τον ίδιο πύργο, με διαφορά εβδομήντα επτά χρόνων.

  Η δράση, συνεχίστηκε από την ευρισκόμενη κοντά σε μας, νέα θέση τάξης τους, στου «Κοπέλι τα Χαράκια», κατά την πολιορκία του «Κάστρου της Καντάνου», όπου στην συμφωνηθείσα αποχώρηση των τούρκων απ’ αυτό (1^η Μαρτη 1898). Ο Μανουσογιαννάκης, σε συνεννόηση και με τους οπλαρχηγούς των επαναστατών, διδραμάτισε σημαντικό διαπραγματευτικό ρόλο.

    Κυρίες και Κύριοι

 Στην παραδοσιακή φιλία των Σελινιωτών και των Σφακιανών, έρχεται σήμερα να τοποθετηθεί ακόμα ένα λιθαράκι, οι θυσίες των δύο επαρχιών είναι αμέτρητες, αλλά και το αίμα που έχυσε η μια για την άλλη, απροσδιόριστο. Όταν ανατρέξουμε στους απελευθερωτικούς αγώνες, θα σκοντάψουμε, στην θυσία του ΜπασιαδοΣταμάτη στα Σφακιά κατά την επανάσταση του Δασκαλογιάννη, αλλά και στην εμπιστοσύνη του ίδιου του Δασκ. που όρισε γιατρό των ξεσηκωμένων, τον Αγιερινιώτη Παπαγιαννάκη, την θυσία του Σαμαριανού Καλογερογιάννη στην Αχλάδα, του Νικηφ. Χατζηδάκη στο Αργαστήρι, του Τσελεπή στον Μπαμπακάδο, του γιου του ΧατζηΓιώργη του Μουριώτη, που αναφέραμε προηγουμένως, είναι μόνο λίγες, που κοσμούν το ιστορικό Πάνθεον των δύο επαρχιών μας και της Κρήτης. Το αίμα τους, αλλά και το αίμα όλων των ηρώων της εποχής, πότισε το δένδρο της λευτεριάς, στην σκιά του οποίου, σήμερα απολαμβάνουμε λεύτεροι.    

Μεγάλη τιμή, αποτίνουμε σήμερα, στον μνημονευόμενο Σφακιανό Κρητικό και Έλληνα ΗΡΩΑ Γεώργιο Δασκαλάκη η Τσελεπή.

          Ε. Κορκίδης – Μπαμπακάδος – Καντάνου – 20 Σεπτέμβρη 2020